5 vấn đề đạo đức trong công nghệ cần lưu ý vào năm 2021

 

July 01, 2021 | By Ashley Watters 

Các vấn đề đạo đức trong TechEthics chắc chắn tạo ra tiếng vang trong thế giới kinh doanh. Các vấn đề đạo đức như cách chúng ta đối xử với người khác, sử dụng thông tin, tương tác với nhân viên, quản lý tài nguyên, tiếp cận tính bền vững và tác động đến thế giới xung quanh đều ảnh hưởng đến cách chúng ta nhìn nhận về công ty. Trên thực tế, cách đối xử không phù hợp với con người và cộng đồng chúng ta đang sống thường là tác nhân bị xem xét kỹ lưỡng và có thể báo hiệu sự khác biệt giữa thành công hay thất bại trong kinh doanh. Đó là lý do tại sao các doanh nghiệp (ngay cả những gã khổng lồ công nghệ như Microsoft) thường cố gắng đưa ra các quyết định cũng như thực hành có đạo đức. 

 

Các vấn đề đạo đức quan trọng nhất trong công nghệ 

Các doanh nghiệp ngày nay đang phải đối mặt với một số thách thức về đạo đức. Các quyết định quan trọng phải được đưa ra để đảm bảo chúng ta đang bảo vệ quyền tự do cá nhân và sử dụng dữ liệu một cách thích hợp. Những vấn đề đạo đức nào là quan trọng nhất vào năm 2021? Sau đây là Top 5. 

 

1. Sử dụng sai thông tin cá nhân 

Một trong những tình huống khó xử về đạo đức trong thời đại công nghệ bùng nổ của chúng ta xoay quanh cách các doanh nghiệp sử dụng thông tin cá nhân. Khi chúng ta duyệt các trang web internet, mua hàng trực tuyến, nhập thông tin của chúng tôi trên các trang web, tham gia với các doanh nghiệp khác nhau trực tuyến và tham gia vào phương tiện truyền thông xã hội, chúng ta liên tục cung cấp thông tin cá nhân. Các công ty thường thu thập thông tin để siêu cá nhân hóa trải nghiệm trực tuyến của chúng ta, nhưng thông tin đó thực sự cản trở quyền riêng tư của chúng ta ở mức độ nào? 

Thông tin cá nhân là Vàng, như người hay ta nói. Chúng ta có dữ liệu được hàng hóa vì giá trị mà thông tin mang đến cho các doanh nghiệp đang cố gắng tiếp cận cơ sở người tiêu dùng của họ. Nhưng khi nào thì nó đi quá xa? Đối với các doanh nghiệp, việc biết loại sản phẩm nào đang được tìm kiếm và loại nội dung mà mọi người đang tiêu thụ nhiều nhất là vô cùng quý giá. Đối với các nhân vật chính trị, điều quan trọng là phải biết loại vấn đề xã hội hoặc luật pháp nào đang được chú ý nhiều nhất. Những điểm dữ liệu có giá trị này thường được khai thác để các doanh nghiệp hoặc tổ chức có thể kiếm tiền hoặc thúc đẩy các mục tiêu của họ. Facebook nói riêng đã bị chỉ trích nhiều lần trong nhiều năm vì bán dữ liệu cá nhân mà họ thu thập được trên nền tảng của mình. 

 

2. Thông tin sai lệch và DeepFakes 

Một điều đã trở nên rõ ràng trong các cuộc bầu cử tổng thống Hoa Kỳ năm 2016 và 2020 là lan truyền những thông tin sai lệch để có được cơ sở ủng hộ rộng rãi hơn. Hiệu ứng tạo ra sự phân cực đã có những ảnh hưởng sâu rộng đến các môi trường kinh tế và chính trị toàn cầu. 

Trái ngược với cách thông tin được truy cập trước khi có internet, chúng ta liên tục bị “vỗ béo” bằng các sự kiện và tin tức cập nhật nhất. Những người nổi tiếng và nhân vật chính trị có thể phổ biến ý kiến trên phương tiện truyền thông xã hội mà không cần kiểm tra tính xác thực, sau đó được tổng hợp và lan truyền chóng mặt bất chấp độ chính xác — hoặc không chính xác của các tin tức. Thông tin không còn trải qua quá trình xác thực vất vả mà trước đây chúng ta thường dùng để xuất bản báo chí và sách. 

Tương tự, chúng tôi từng tin rằng video đó kể một câu chuyện không thể phủ nhận là bắt nguồn từ sự thật. Nhưng công nghệ Deepfake giờ đây cho phép thao tác phức tạp với hình ảnh Kỹ Thuật Số đến mức mọi người dường như đang nói và làm những điều chưa từng xảy ra. Khả năng xâm phạm quyền riêng tư và sử dụng sai danh tính là rất cao khi sử dụng công nghệ này. 

 

3. Thiếu sự giám sát và chịu trách nhiệm 

Hầu hết các công ty hoạt động với hệ thống hỗn hợp, bao gồm sự pha trộn giữa công nghệ của bên thứ ba và công nghệ thuộc sở hữu của mình. Do đó, thường có một số nhầm lẫn về trách nhiệm nằm ở đâu khi nói đến quản trị, sử dụng dữ liệu lớn, các mối quan tâm về an ninh mạng và quản lý thông tin nhận dạng cá nhân hoặc PII. Trách nhiệm thực sự là của ai để đảm bảo dữ liệu được bảo vệ? Nếu bạn thuê một bên thứ ba cho phần mềm xử lý thanh toán, bạn có chịu bất kỳ trách nhiệm nào nếu chi tiết thẻ tín dụng bị vi phạm không? Thực tế là đó là công việc của tất cả mọi người. Các doanh nghiệp cần áp dụng quan điểm mà tất cả các bên tập thể cùng chia sẻ trách nhiệm. 

Tương tự, nhiều chuyên gia vận động hành lang cho một cách tiếp cận toàn cầu đối với quản trị, cho rằng chính sách địa phương bó buộc dẫn đến việc hoạch định chính sách bị đỗ vỡ và quản lý dữ liệu sai lệch trên diện rộng. Tương tự như biến đổi khí hậu, chúng ta cần kết hợp với nhau nếu chúng ta thực sự muốn thấy sự cải thiện. 

 

4. Việc ứng dụng AI 

Trí tuệ nhân tạo chắc chắn mang lại tiềm năng kinh doanh lớn. Nhưng, hệ thống AI vượt qua ranh giới đạo đức vào lãnh thổ nguy hiểm ở điểm nào? 

Nhận dạng khuôn mặt: Việc sử dụng phần mềm để tìm các cá nhân có thể nhanh chóng trở thành một vấn đề kém đạo đức. Theo NY Times, có nhiều mối lo ngại khác nhau về nhận dạng khuôn mặt, chẳng hạn như lạm dụng, thành kiến chủng tộc và hạn chế các quyền tự do cá nhân. Khả năng theo dõi các chuyển động và hoạt động nhanh chóng biến thành sự thiếu riêng tư. Tính năng nhận dạng khuôn mặt cũng không hiệu quả và có thể tạo ra sai lệch trong một số tình huống nhất định. 

Thay thế công việc: Mặc dù điều này được dự đoán ở một mức độ nhất định, nhưng AI có nghĩa là tăng cường tự động hóa các nhiệm vụ cấp thấp trong nhiều tình huống để nguồn nhân lực có thể được sử dụng vào các sáng kiến chiến lược hơn và các nhiệm vụ công việc phức tạp. Việc loại bỏ các khâu trong chuỗi công việc trên quy mô lớn khiến nhiều người lao động lo ngại về sự đảm bảo việc làm, nhưng AI sẽ nghiêng nhiều hơn về khả năng tạo ra việc làm. 

Theo dõi sức khỏe: Đại dịch đã đưa việc theo dõi sự tiếp xúc trở thành xu hướng chính. Theo dõi tình trạng sức khỏe của con người có hợp đạo đức không và điều đó sẽ ảnh hưởng như thế nào đến những hạn chế mà chúng ta đặt ra đối với chúng? 

Sự thiên vị trong công nghệ AI: Công nghệ được xây dựng bởi các lập trình viên và kế thừa sự thiên vị của những người tạo ra nó vì con người vốn có sự thiên vị. “Công nghệ vốn có nhiều sai sót. Việc ai đã phát triển các thuật toán liệu có quan trọng? Hệ thống AI học cách đưa ra quyết định dựa trên dữ liệu đào tạo và mã hóa, dữ liệu này có thể bị chi phối bởi thành kiến của con người hoặc phản ánh sự bất bình đẳng trong lịch sử hoặc xã hội”, theo Forbes. Nhà phát triển AI hàng đầu Google thậm chí đã gặp phải một vấn đề trong đó phần mềm AI tin rằng các y tá nam và nữ sử gia không tồn tại. 

 

5. Công nghệ tự vận hành 

Ô tô tự lái, vũ khí robot và máy bay không người lái để phục vụ không còn là chuyện của tương lai, chúng là chuyện của hiện tại và chúng đi kèm với những tình huống khó xử về đạo đức. Máy móc robot thay cho binh lính con người là một khả năng rất thực tế, cùng với ô tô tự lái và giao hàng trọn gói thông qua máy bay không người lái. 

Công nghệ tự hành đóng vai trò quan trọng khi nói đến tiềm năng kinh doanh, nhưng có một mối quan tâm đáng kể kèm theo đó là việc cho phép công nghệ được lập trình hoạt động mà không cần giám sát. Vấn đề đạo đức thường được đề cập là chúng ta quá tin tưởng vào công nghệ của mình mà không hiểu đầy đủ về nó. 

 

Vận dụng đạo đức trong công nghệ 

Không giống như đạo đức kinh doanh, đạo đức công nghệ là đảm bảo có một mối quan hệ đạo đức tồn tại giữa công nghệ và người dùng. 

 

  • Tôn trọng nhân viên và khách hàng 

Các doanh nghiệp công nghệ có đạo đức sẽ rất ý thức về quyền của nhân viên cũng như bảo vệ khách hàng của họ. Không cần bàn cãi về sự quí giá của dữ liệu, nhưng nhân viên và khách hàng, những người hỗ trợ doanh nghiệp của bạn chắc chắn phải là tài sản lớn nhất. Chú ý luôn tuân thủ các biện pháp bảo vệ có trách nhiệm đối với nhân viên và khách hàng để thực hành công nghệ một cách có đạo đức. 

 

  • Khía cạnh đạo đức của việc sử dụng dữ liệu và tài nguyên  

Dữ liệu chắc chắn là thứ có giá trị đối với doanh nghiệp. Nó cho phép các công ty thực hiện các chiến lược tiếp thị của họ và tinh chỉnh các dịch vụ sản phẩm, nhưng nó cũng có thể là một hành vi sử dụng xâm phạm quyền riêng tư mà khía cạnh đạo đức cần được nghiêm túc cân nhắc. Các biện pháp bảo vệ dữ liệu và quy trình tuân thủ có thể giúp đảm bảo rằng dữ liệu không bị rò rỉ hoặc bị sử dụng không phù hợp. 

 

  • Áp dụng một cách có trách nhiệm với công nghệ đột phá 

Tăng trưởng kỹ thuật số là một thực tế kinh doanh. Công nghệ đột phá thường không chỉ là cách để vượt lên đối thủ cạnh tranh — đó là cách duy nhất để hòa vốn. Nhưng việc nắm bắt các công nghệ mới không nhất thiết phải đồng nghĩa với vi phạm nguyên tắc đạo đức. Thực hiện việc Thẩm Định Chuyên Sâu (Due Diligence) để đảm bảo rằng công nghệ bạn áp dụng có các biện pháp bảo vệ tại chỗ và bạn sẽ đi theo lộ trình thực hành công nghệ có đạo đức. 

 

  • Tạo Văn hóa Trách nhiệm 

Cuối cùng, chúng ta cần tạo ra một văn hóa trách nhiệm trong lĩnh vực công nghệ. Nếu lực lượng lao động công nghệ thông tin và những người khổng lồ trong ngành tin rằng họ chịu trách nhiệm về việc sử dụng công nghệ một cách an toàn và có đạo đức, thì chúng ta sẽ thấy nhiều hơn về quản trị và sử dụng hợp lý dữ liệu 

 

Những tình huống khó xử về đạo đức đang nổi lên trong khoa học và công nghệ 

Các vấn đề đạo đức mới liên quan đến việc sử dụng khoa học và công nghệ luôn luôn phát sinh. Khi nào quyền sử dụng khoa học và công nghệ áp dụng vào các tình huống thực tế và khi nào thì nó cản trở quyền con người? 

  • Theo dõi sức khỏe và tình thế tiến thoái lưỡng nan về kỹ thuật số: Liệu các tổ chức có thể tạo mã song sinh của bạn và thử nghiệm trên đó nhằm thúc đẩy các ý tưởng ​​chăm sóc sức khỏe? Và khi nào thì điều đó trở thành một vi phạm trong khai thác dữ liệu cá nhân? 
  • Công nghệ thần kinh và quyền riêng tư: Công nghệ thần kinh không có gì mới, nhưng những tiến bộ mới cho phép sử dụng công nghệ để thay đổi dần hành vi hoặc khuôn mẫu suy nghĩ đặt ra những câu hỏi nghiêm trọng về quyền riêng tư. 
  • Kỹ thuật gen: Mặc dù sở hữu tiềm năng to lớn đối với sức khỏe con người và khả năng phục hồi sau các đột biến gen gây hại, nhưng có những cân nhắc đạo đức đáng kể xung quanh việc chỉnh sửa bộ gen người. 
  • Vũ khí hóa công nghệ: Mặc dù ít có nguy cơ thiệt mạng hơn, nhưng vẫn có những vấn đề đạo đức thực sự với công nghệ vũ khí hóa. Chúng ta tin tưởng vào công nghệ của mình để chống lại một cuộc chiến cho chúng ta ở điểm nào? 

Các quyết định đạo đức trong công nghệ không nên được coi nhẹ. Nếu chúng tôi tin rằng công nghệ có thể giúp giải quyết các vấn đề của thế giới, thì việc giải quyết vấn đề đạo đức kèm theo là cách duy nhất để chúng tôi đạt được điều đó.